AIDA Nederland

De 14 Grootste Misverstanden Over Het Nederlandse Asielbeleid
met verwijzing naar Kamerstukken & rapporten

Asielzoeker worden? Dat overkomt mij nooit! Ja, dat hopen we allemaal, dat we nooit asielzoeker hoeven te worden. Maar zeventig jaar geleden, tijdens de Tweede Wereldoorlog, had het ons ook zo maar kunnen gebeuren. En in de toekomst kan het ons ook weer overkomen.

Over vluchtelingen, asielzoekers en het uitzetbeleid van de Nederlandse regering wordt veel gesproken. De zaken worden daarbij nogal eens anders voorgesteld dan ze zijn. Wij willen u aan de hand van feiten informeren over de belangrijkste misvattingen en misstanden.

1. De 26.000 langdurig in ons land verblijvende asielzoekers, zogenaamde oude-wetters, zouden al lang uitgeprocedeerd zijn en het land hebben moeten verlaten.
Aldus minister Verdonk in de Tweede Kamer op 7 september 2004. Er waren op dat moment meer dan 20.000 oude-wetters in procedure, en thans nog een kleine 9.000 (2e Kamerstuk 19637, 1/3/06)

2. Er zou een sluitend opvangbeleid zijn voor asielzoekers in Nederland.
Op 9 januari 2004 maakten minister Verdonk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de vier grote gemeenten afspraken voor een ’sluitende aanpak’ voor oude-wetters. De
werkelijkheid is anders. Aanvragers van asiel op medische gronden, op grond van schrijnendheid en op grond van het buiten-schuld criterium komen ook met de nieuwe regeling van 1 januari 2006 niet in aanmerking voor opvang. Onder hen kleine kinderen en bejaarden. De zorg voor hen komt vaak op gemeentelijke schouders terecht, of men laat deze mensen op straat rondzwerven.

3. Iedere asielzoeker die weg wil zou ook binnen 28 dagen weg kunnen.
De werkelijkheid is dat sommige ambassades simpelweg niet binnen 28 dagen de reisdocumenten regelen. Sommige landen werken zelfs helemaal niet mee aan terugkeer. Dat heeft de IND ook erkend in een intern rapport. En toch wordt aan het eind van de 28 dagen de steun aan de betrokken asielzoekers stop gezet. Zie Rapport De Rekening van de VNG, www.logogemeenten.nl

4. De Tweede Kamer en de burger zouden altijd naar waarheid geinformeerd worden.
De feiten wijzen anders uit. Zie de voorgaande drie punten. Verdere voorbeelden hiervan zijn de Congo-affaire, de Syrische verhoren, de affaire Donorov rond de Oekraïner die twee dagen na uitzetting naar Spanje op 19 augustus 2003 zelfmoord pelegde, en momenteel de verdwijning van AMA’s uit opvangcentra.

5. De minister zou zelf aan 7.500 oude-wetters een verblijfsvergunning gegeven hebben.
Het overgrote deel van deze 7.500 heeft die verblijfsvergunning verkregen door tussen-komst van een rechter, na eerdere afwijzing door de IND. Slechts 49 kregen van de minister een vergunning op grond van het buiten-schuld criterium, en maar 719 als schijnend geval. Zie Tweede Kamerstuk 19637, 1023 van 1 maart 2006. Het betreft dus veelal een correctie van foute beslissingen door de IND, en niet ruimhartigheid van de minister.

6. Oude-wetters zouden vaak onterecht asiel aanvragen, doorprocederen, en misbruik maken van de Nederlandse wetgeving.
De feiten weerspreken dit, want bijna de helft van de oude-wetters krijgt een verblijfsvergunning op basis van de geldende criteria van de overheid. Zie Tweede Kamerstuk 19637, 1023 van 1 maart 2006. Het ‘misbruik van de nederlandse wetgeving’ noemen als ze die verblijfsvergunning via de rechter krijgen, is demagogie. Dat zegt u toch ook niet als u zelf met veel moeite een rechtszaak wint?

7. Het Nederlandse asielbeleid zou helder zijn.
Op het punt van schrijnendheids criteria is dat beleid in elk geval niet helder. Omdat het gaat om unieke individuele omstandigheden is volgens de Minister het gebruik van criteria bij beoordeling op schrijnendheid onmogelijk (Algemeen Overleg van 7 april 2005). Op 7 juni 2005 herhaalde de Minister alle gevallen op schrijnendheid te (zullen) bekijken. Helaas blijkt uit veel dossiers van asielzoekers in het Vertrekcentrum Ter Apel niet dat er naar ’schrijnendheid’ is gekeken. Ook worden heel veel aanvragen die gemeenten zelf als uitermate schrijnend zien niet gehonoreerd door het Ministerie van Justitie, zonder duidelijke motivatie. Zie Rapport De Rekening van de VNG, www.logogemeenten.nl

8. Het Nederlandse asielbeleid zou humaan zijn.
Is het humaan mensen terug te sturen die
- al meer dan vijf jaar in Nederland wonen, soms al langer dan 15 jaar
- hier al jaren vrijwilligerswerk doen en hun best doen te integreren
- kinderen hebben die volledig geïntegreerd, vernederlandst en vaak zelfs in Nederland geboren zijn?
- terugmoeten naar landen als Irak, Afghanistan, DR Congo, Tsjetsjenië, al was het maar om te proberen documenten op te halen?
Door de jarenlange onzekerheid, met name veroorzaakt door de trage rechtsgang, en door het niet mogen werken of studeren, kampen veel van de asielzoekers met ernstige psychische problemen (zie www.humaanasiel.nl en rapport over Iraakse asielzoekers aan GGZ Drente). Misschien heeft u in uw eigen omgeving een langdurig werkloze die eigenlijk graag wil werken. Hoe voelt die zich? En die is dan nog in eigen omgeving en mag heel veel.
Veel asielzoekers verkiezen op een gegeven moment een bestaan in de illegaliteit (MOB, Met Onbekende Bestemming vertrokken) boven nog langer kapot gaan door het wachten. Of maken zelfs een eind aan hun leven (scriptie Opleiding Sociale juridische Dienstverlening Hoge School te Leiden, juni 2005, en daarin verwerkte literatuur).

9. Het Nederlandse asielbeleid zou conform de internationale verdragen zijn.
Aldus uitspraken van minister Verdonk. Feit is dat de Raad van Europa en het Europese Hof scherpe kritiek hebben op ons asielbeleid, o.a. vanwege langdurige detentie van kinderen en het scheiden van gezinnen. Dat is in strijd met o.a. het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind.
http://assembly.coe.int/Main.asp?link=/Documents/AdoptedText/ta06/ERES1483.htm

10. Het zou niet eerlijk zijn tegenover de al teruggestuurde asielzoekers als er nu toch een speciale regeling zou komen voor nog in Nederland verblijvende oude-wets asielzoekers.
Zouden al die mensen die al teruggestuurd zijn nu zeggen ‘Ik geen verblijfsvergunning, dan anderen ook niet?"

11. Steeds maar weer praten over een speciale regeling voor oude-wets asielzoekers zou alleen maar valse hoop geven.
Die valse hoop is al gegeven in de tijd dat Nederland zijn internationale verplichtingen nakwam en bijvoorbeeld vluchtelingen uit Srebrenica en Kosovo opnam, die nu vaak alsnog teruggestuurd worden, hoewel de verantwoordelijke internationale organisaties in die regio’s daartegen adviseren. Wij zijn een bevoorrecht land, laten we met ons allen zorgen dat die hoop toch niet vals blijkt te zijn geweest.

12. Een speciaal pardon zou een aanzuigende werking hebben.
De dalende cijfers van de IND laten zien dat Nederland allang niet meer een aantrekkelijk land is voor asielzoekers. Vijf jaar moeten wachten op een special pardon is geen aanlokkelijk perspectief voor potentiële asielzoekers.

13. Het asielbeleid zou alleen maar het beleid zijn waar de Tweede Kamer om gevraagd heeft.
Waarom legt de Minister dan bijvoorbeeld de motie Van der Staaij/de Vries naast zich neer, waarin gevraagd wordt ook in Nederland gesloten huwelijken te erkennen waar het gaat om het voorkomen van gezinsscheiding van asielzoekers? En ook de motie waarin gevraagd wordt de 28-dagen termijn, waarbinnen vertrek uit Nederland geregeld moet zijn, te verlengen? (Zie Kamerstukken.)

14. De regeringsfracties in de Tweede Kamer zouden de mening van hun achterban weerspiegelen
Van de CDA raadsleden in 66 gemeenten stemden 81% vóór, van de VVD raadsleden 42% vóór, en van de D66 raadsleden 92% vóór een speciaal pardon (zog. Vlagtwedde-motie). Ook hebben 115 Colleges van B&W een zeer kritisch rapport over het asielbeleid ondertekend (zie www.logogemeenten.nl). In 95 van die Colleges zit minstens één CDA lid, in 66 minstens één VVD lid.

Waarom mogen de Tweede Kamerleden niet volgens hun geweten stemmen bij voorstellen die het leven van oude-wets asielzoekers letterlijk kunnen maken of breken? ‘Vanwege het regeerakkoord’, wordt gezegd. Maar is een regeer-akkoord een vrijbrief voor een minister om verder alles te doen wat hij of zij wil? Zo niet, waarom worden daar dan geen consequenties aan verbonden? Is wie goedkeurt niet mede verantwoordelijk?

Gelders overleg asielzoekerssteungroepen
(17 organisaties uit Aalten, Apeldoorn, Arnhem, Doetinchem, Epe, Ermelo, Heerde, Nijmegen, Rheden-Rozendaal, Wageningen en de provincie)

voor informatie over het gelders overleg en deze folder:
Joost Brouwer, BrouwerEAC@wanadoo.nl