AIDA Nederland

Music Freedom Day – 3 maart 2010
Muziek is een mensenrecht. Maar de vrijheid om muziek te maken en te laten horen is lang niet overal en altijd vanzelfsprekend. Op Music Freedom Day vragen betrokkenen wereldwijd aandacht voor muziekcensuur en de musici die hiervan de gevolgen ondervinden. Music Freedom Day is elk jaar op 3 maart. De dag is in het leven geroepen door Freemuse, de internationale mensenrechtenorganisatie voor musici.

Programma 2010
Kom voor ongehoorde muziek en vrije woorden op 3 en 4 maart naar Den Haag! Met het programma voor Music Freedom Day 2010 sluiten we aan bij internationale activiteiten en steunen we musici die het zwijgen is opgelegd. De stad van het internationale recht is de natuurlijke thuisbasis voor Music Freedom Day 2010.  

3 maart, Paard van Troje (20.00-22.30)
    * opening met de Nederlandse mensenrechtenambassadeur Arjan Hamburger en lancering van de cd Listen to the banned door Ole Reitov (programmamanager Freemuse); Listen to the banned maakt ongehoorde muziek hoorbaar, de cd bevat muziek die in de landen van de musici is verboden.
    * optreden van Take It Easy Hospital, met de jonge Iraanse musici uit de film Nobody Knows About Persian Cats (zie programma 4 maart).
    * optreden BRAINPOWER.
    * rap dance door Angelo Pardo (met danspartner Miguel Kapel), finalist So You Think You Can Dance 2009, over de grenzen van vrijheid.
 
4 maart, Filmhuis Den Haag (19.00-22.00)
    * vertoning film Nobody Knows About Persian Cats over muziekcensuur in Iran, een claustrofobische roadmovie langs de underground music scene van Teheran; de film van de vermaarde Iraans-Koerdische regisseur Bahman Ghobadi werd in Cannes 2009 uiterst positief ontvangen.
    * discussie over muziekcensuur en het recht op vrije meningsuiting, gespreksleider Frénk van der Linden; met Ashkan Kooshanejad & Negar Shaghaghi (de musici uit de film), Corina van der Laan (adviseur mensenrechten/cultuur, ministerie van Buitenlandse Zaken) en Ole Reitov (programmamanger Freemuse); voertaal is Engels.
    * optreden Ashkan Kooshanejad & Negar Shaghaghi.

Over muziekcensuur
Muziekcensuur is van alle landen en tijden. Muziek kan grote groepen mensen beïnvloeden en binden. Musici kunnen daarom snel als bedreigend worden gezien door overheden of bepaalde groeperingen. Censuur is bedoeld om musici en hun muziek uit het openbare leven te bannen. Muziekcensuur is echter geen eenduidig begrip.

Door de eeuwen heen is de kracht van muziek herkend. Plato had het al over goede en foute muziek. Stalin en Hitler zetten muziek in voor hun eigen ideologieën en drukten elk ander gebruik stevig de kop in, met muziek konden immers emoties worden gemanipuleerd. Nog altijd is muziek vogelvrij en vatbaar voor censuur en zelfcensuur. Censuur kan worden afgedwongen door bijvoorbeeld overheden, lobbygroepen of religieuze groeperingen.

Een kleine greep uit vele voorbeelden:
    * in Kameroen is de populaire zanger Lapiro de Mbanga in september 2008 veroordeeld tot drie jaar gevangenschap voor zijn politieke activiteiten (acties worden gevoerd voor zijn vrijlating).
    * de Taliban hebben elke vorm van seculiere muziek verbannen, in Afghanistan en Pakistan zijn musici en muziekwinkels geregeld doelwit van aanslagen.
    * in Iran hanteert de overheid een zwarte lijst met verboden musici, voor vrouwen is het verboden in het openbaar solo te zingen.
    * in Cuba kwam rocker Gorki Aguila in de gevangenis terecht omdat hij zich tegen Castro uitsprak.
    * in Tibet zit de 'subversieve' musicus Tashi Dondrup gevangen, die via zijn album Torture without trace reageerde op het neerslaan van de opstand in Lahsa tegen de Chinese overheersingen in maart 2008 (het album werd verboden in november 2009).
    * in veel landen moet heavy metal ondergronds omdat het bovengronds niet mag worden gehoord.
    * in Amerika zorgden '11 september' en de inval in Irak in 2003 ervoor dat radiostations weigerden muziek uit te zenden die kritiek op het Amerikaanse beleid verklankte of verwoordde; de kritiek van de countrygroep de Dixie Chicks op president Bush leidde tot heftige publieke reacties en tot het verbranden van hun cd's.
    * de single en muziekvideo Ich Tu Dir Weh van Rammstein is in februari 2010 internationaal uitgebracht via iTunes, in Duitsland in verkoop verboden aan jongeren onder 18 jaar en mag het nummer niet live worden uitgevoerd.

Een organisatie als Freemuse stelt wel grenzen aan de musici die ze steunt. "Wij hebben ons van meet af aan laten leiden door de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens. Dat maakt dat we geen haatdragende muziek ondersteunen uit naam van de vrijheid van meningsuiting, zoals neonazibands. Maar we willen zeker die discussie niet de nek omdraaien, die is altijd interessant", aldus directeur Marie Korpe.

Wat is muziekcensuur?
Als een overheid musici het zwijgen oplegt om politieke redenen, dan is het duidelijk dat het om censuur gaat. Maar wat als een radiostation weigert muziek uit te zenden waaraan de luisteraars aanstoot zullen nemen? Of als het uitzenden van bepaalde muziek commercieel gezien nadelig is, of als muziek eenvoudigweg wordt genegeerd? Moet sprake zijn van opzet? Al zal altijd sprake blijven van een grijs gebied, het zijn vragen die gesteld moeten worden en die ook op Music Freedom Day aan de orde komen. Martin Cloonan, voorzitter van Freemuse, komt tot drie niveaus van muziekcensuur in zijn bijdrage What is music censorship? Towards a better understanding of the term in de uitgave Shoot the singer, music censorship today (Freemuse, 2004).

Meer informatie: www.musicfreedomday.nl en www.musicforce.org
Algemene informatie over muziek en censuur: www.freemuse.org