AIDA Nederland

Toespraak bij herdenking Nenad
 
Nenad de muzikant
Nenad de balling
Poem – Read by Nino Zalica

Kom nou eens kennismaken met Nenad, zei Nono. Kom nou naar Amsterdam. Dat deed ik. Nenad deed zelf open. We dronken thee uit een grote thermoskan. Ondertussen keken we elkaar onderzoekend aan. Wie is dat? Daarna moest hij snel aan het werk, hij stormde met een paar treden tegelijk de trap af. Weg was-ie. Nono en ik gingen naar de markt. Maar de kooplui hadden geen Enkele interesse in ons. Met de armen over elkaar luisterden ze gespannen naar de radio. Er was iets mis. Het was 11 september 2001. We gingen naar huis.

Nenad kwam in de loop van de middag thuis, keek naar de televisiebeelden En begon direct naar zijn vriend Sinica te bellen. Sinica woont in het centrum van New York. Na eindeloos veel moeite kreeg hij contact. Sinica was ongedeerd. We gingen om de tafel zitten, aten en dronken wat. Toen nam Nenad zijn accordeon. De kamer vulde zich met de klanken van de muziek. Rust en vrede.

Het duurde een jaar voordat Nenad met Nono en hun zoontje Kai bij Ons Sinterklaas wilde vieren. Nenad keek het groepje sinterklaasvierders, pilsje in de hand, op Een afstandje aan. Tot zijn grote verbazing begonnen die stijve Hollanders, die nooit eens spontaan een liedje wilden zingen (alleen in een koor), die geen volksliedjes kenden, die stijve harken begonnen sinterklaasliedjes te zingen. Grote mensen en kinderen, ze kenden de liedjes allemaal, soms zelfs Twee coupletten van een liedje. Er werd veel, lelijk en met enthousiasme gezongen.

Nenad fotografeerde de berg pakjes en de berg papier en lege dozen, waar kinderen tussendoor kropen. Iemand krijgt een surprise, weet zich geen raad. Een ander leest met een rood hoofd een gedicht voor. De woonkamer is een chaos. Hoofdschuddend pakt hij zijn eigen Cadeautjes uit. Hollandse folklore!

De laatste weken van zij leven bracht Nenad door in het hospice aan het Valeriusplein. Hij had er een grote, lichte kamer, waar hij veel mensen kon ontvangen. Nono heeft die kamer voor hem ingericht met alle dingen, die hij Graag om zich heen wilde hebben. (achteraf bleek ze wel 10 volgepropte reistassen en rugzakken op haar fietsje naar het hospice te hebben gebracht). De kamer werd zoals Nenad had bedoeld, zijn eigen kamer.

Hij ontving er zijn familie uit Frankfurt, waar hij zoveel van hield, zijn vele vrienden en steeds weer Nono.

Hij heeft niet meer mee mogen maken, dat hij officieel zijn plaats in de Nederlandse samenleving mocht innemen, ondanks alle inspanningen. Daar hebben we het moeilijk mee. Hij blijft een plaats houden in ons hart.

Annette Haas-Bruining (de moeder van Nono).

Svrati da se upoznas sa Nenadom
 
Nenad muzicar
Nenad izgnanik
Pobratimstvo lica u svemiru – Tin Ujevic

Svrati da se upoznas sa Nenadom, pozvala me je Nono. Dodji u Amsterdam. Tako sam i uradila.

Vrata mi je otvorio on, Nenad. Popili smo caj iz velikog termosa, gledajuci jedno drugo, probajuci da dokucimo: ko je ova osoba?

Posle toga on je morao da zuri na posao. Otrcao je preskacuci po nekoliko stepenica. Nono i ja smo malo kasnije otisle na pijacu. Ali prodavci na pijaci nas nisu ni gledali. Zagrljeni, napeto su slusali radio. Nesto nije bilo u redu. Bilo je to 11 septembra 2001. Mi smo otisle kuci.

U toku popodneva Nenad se vratio, odgledao televiziju, uzeo telefon i okrenuo Sinisu, svog prijatelja koji je ziveo u centru Nju Jorka. Posle dugog pokusavanja, uspostavio je vezu. Sinisa je bio u redu. Seli smo za sto, jeli i popili po casicu. Onda je Nenad uzeo svoju harmoniku: soba se ispunila muzikom, mirom i spokojem.

Posle vise od godine Nenad sa Nonom i njihovim sincicem Kaijem dosao kod nas na proslavu Svetog Nikole. S pivom u ruci, s distance, posmatrao je slavlje. Na njegovo veliko iznenadjenje kruti Holandjani, koji nikada ne pocinju onako sponatano da pevaju (osim u horu), koji nemaju narodnu muziku – ti isti ustogljenici, i odrasli ljudi i deca: svi su znali pesmice o Svetom Nikoli, ponekad cak i po dva kupleta; i svi su pevali, uglas, ponekad fals, ali sa puno entuzijazma!

Nenad je fotografisao haos u dnevnoj sobi: brdo poklona, pak-papira i gomile praznih kutija, kroz koje se probijaju deca; jedan je zatecen poklonom, drugi cita pesmicu sav crven u licu. Klimajuci glavom otpakovao je svoj poklon. Holandski folklor!

Poslednje nedelje svog zivota Nenad je proveo u specijalnoj instituciji za terminalne bolesnike, na Valeriuspleinu U lepom delu Amsterdama. Imao je veliku svetlu sobu, gde je mogao da primi puno posetioca. Nono mu je sobu napunila stvarima koje je voleo. U tu svrhu je prenela deset prepunih putnih torbi i ruksaka u bolnicu. Rezultat: soba je bila bas onakva kakvu je Nenad zeleo, skroz njegova.

Tu je on primio svoju familiju iz Frakfurta koju je jako voleo, svoje mnogobrojne prijatelje i , naravno, svakodnevno, Nonu.

Jako nam tesko pada to da, uprkos svim naporima, Nenad nije doziveo da i oficijelno dobije mesto u holandskom drustvu. Ali on ima zauvek mesto u nasim srcima.

Annette Haas-Bruining (Nonina majka)