AIDA Nederland

Fort Europa – tentoonstelling

Fort Napoleon
Vuurtorenweg z/n
8400 Oostende – België

Van 13 Juni 2008 – 28 September 2008

Vormt de intrede van vreemde culturen een rijkdom of een bedreiging voor de eigenheid van een samenleving? Met de tentoonstelling ‘Fort Europa’ stelt kunstenaar Mark Swysen
fundamentele vragen over vrijheid en rechtvaardigheid. Soms in abstracte vormen, zoals sculpturen met bewerkte natuurlijke materialen, dan weer sterk figuratief met projectie, cartoons, geluidsfragmenten en fotogetuigenissen. De omsloten gangen van het Fort Napoleon maken de opeenvolgende werken tot één boeiende installatie. Op het einde van het parcours kan je niet meer om een eigen mening heen.
Naast gastcurator van de tentoonstelling Mark Swijsen nemen deel: Jorge Polman (NL), Ramon de la Rocha (ES), Sidnei Tendler (BR), en de naar België gevluchte kunstenaars Kito Sino, Sahar el Hafed en Tarek Abed.

Het tentoonstellingsproject ‘Fort Europa’ doet je bij je bezoek aan het Fort Napoleon een zeer actueel maatschappelijk knelpunt aan den lijve ondervinden: de migratie van mensen over landsgrenzen heen en de sociale acceptatie van nieuwkomers. In diverse opstellingen en sculpturen komt de clash van culturen in onze samenleving naar voor. is migratie een fundamenteel recht van de mens of een bedreiging voor onze cultuur? Het kunstproject ‘Fort Europa’ wil de bezoeker beide standpunten laten begrijpen: dat van de inwijkeling en dat van de bedreigde blanke burger.

Ooit diende het militaire duinenfort België -en bij uitbreiding ‘Europa’ -te beschermen tegen vijandelijke invasies. De omsloten gangen van het Fort Napoleon vormen nu het symbolische decor voor dit tentoonstellingsparcours. De abstracte sculpturen van Mark Swysen in de tentoonstellingsruimte schetsen de biologische en cultuurhistorische context van de migratieproblematiek. Aan de hand van de beeldenreeks ‘Out of Africa’ volg je de menselijke soort die zich vanaf haar ontstaan over alle werelddelen verspreidt.

Cartoons en karikaturen in de bakkerij schetsen herkenbare situaties en meningen over tolerantie en integratie. Op de benedenverdieping start een boeiend migratieparcours. De reis begint in een vluchtelingentent met bijdragen van de allochtone kunstenaars Kito, Tarek en Sahare. Een muurwand draagt het schilderij ‘Terra Prometida’, het beloofde land door de ogen van de Braziliaanse inwijkeling Sidneï Tendler.

Via authentieke interviews met uitgeprocedeerde sans-papiers deelt een kolossaal migrantenbeeld zijn reisverhaal. Onderweg word je uitgenodigd om fysiek deel te nemen aan diverse installaties. In het duister trek je je via een stalen kabel ‘Over de styx’ naar de aanlegkade aan de overkant. Klauterwerk brengt je via een parcours in de droge buitengracht voorbij een wegblokkade.

Uiteindelijk dompelt de Nederlandse fotograaf Jorgen Polman je onder in een asielcentrum met een imposante panoramische foto. Eens doorheen de wapperende burka’s bereik je het huis van de blanke burger die angstvallig zijn westerse rijkdom koestert. Met abstracte beelden in de vroegere bar van het Fort Napoleon laat Mark Swysen verschillende figuren hun mening verkondigen. De installatie buiten in het zonlicht brengt je terug op een geruststellende strandvakantie: ‘holiday as usual’ of toch niet? Uitwaaien en bekomen van de reis kan je wel op het dak van het fort waar witte vlaggen alle landsgrenzen wegvegen.

Informatie over de gevluchte kunstenaars

Kito Sino
Kito Sino is geboren ergens in de tweede helft van de twintigste eeuw. In 1988 vangt hij zijn studies aan te Moskou aan de academie Ostrogonovsky waar hij in 1995 afstudeert als meester in de Monumentale en Decoratieve Kunsten. Tussen 1995 en 2004 zwerft hij tussen veel landen: Rusland, Duitsland, Syrië, Holland, België, … de meeste van zijn werken zijn in deze landen achtergebleven. Sinds het jaar 2000 verblijft Kito in België, nog voor onbepaalde tijd. Zijn werk dat tot stand is gekomen in België komt uitgebreid aan bod op deze site, maar ook van zijn vroegere werken hebben we een aantal afbeeldingen gerecupereerd. Kito was reeds te zien op verschillende expo’s in België. In 2003 heeft hij zijn werk tentoongesteld in het Europees parlement.

Sahar el Hafed
Sahar werd geboren in Bagdad in de jaren ’60. Ze studeerde grafische kunst aan de Universiteit voor Schone Kunsten te Bagdad. Daar leerde ze haar man kennen, Tarek Abed, eveneens een graficus. Na haar studies ging Sahar aan de slag als graficus en werkte voor de Iraakse ‘Observer’. Maar naast haar beroep schilderde zij ook en in haar vrije tijd probeerde ze zich daar zoveel mogelijk op toe te leggen. In Bagdad had ze een aantal tentoonstellingen. Haar werk, evenals dat van haar echtgenoot, was niet conform het regime ten tijde van Sadam Hoesein. Een tentoonstelling die ze samen met Tarek had georganiseerd werd gesloten en er volgden dreigingen. Ze besloten samen het land te verlaten en kwamen terecht in Verviers en sinds enkele jaren in Antwerpen, waar meer artistieke mogelijkheden zijn. Ze kwam in contact met Kunstarm en kon reeds een aantal keer exposeren.

Tarek Abed
Tarek werd geboren in 1971 in Irak. Hij studeerde grafisch design aan de universiteit in Bagdad. Na zijn militaire dienst kon hij als zelfstandig graficus aan de slag. Zijn vrije tijd ging naar zijn passie namelijk de schilderkunst. Tarek werd reeds op zijn eerste tentoonstelling bedreigd en moest de deuren sluiten onder het argument dat zijn kunst niet conform het regime was. Hij hield het er voor bekeken en vluchtte samen met zijn vrouw Sahar naar België. Luik werd zijn eerste thuishaven. Daar volgde hij een opleiding webdesign om op de hoogte te zijn hoe men hier in het westen met de materie omgaat. Op creatief vlak maakte hij vooral glasramen en engageerde hij zich voor verschillende opdrachten voor het Centre Culturel Arabe du pays de Liège. Na enkele jaren zocht hij andere oorden op en belandde in Antwerpen waar hij meer mogelijkheden had op artistiek vlak. Daar kwam hij in contact met de organisaties KunstArm, en NICC wat hem de nodige ruimte, tijd en creativiteit

Het Fort Napoleon ligt verscholen in de duinen op de Oostendse Oosteroever,
vlakbij Earth Explorer. Op wandelafstand ontdekt u de haven, strand en zee.
Goed bereikbaar met de auto of het openbaar vervoer, op slechts 5 minuten
van het stadscentrum. Er is ruime parkeergelegenheid.
Bepaalde gedeeltes van het Fort (oa. bistro en sanitair) zijn vlot toegankelijk voor rolstoelgebruikers.

Toegang : 5 euro per persoon

Het toegangsticket voor bezoek aan de tentoonstelling, biedt toegang tot het ganse fort (met audiogids). Meer info volgt na de opening op 13 06 08.

Voor meer informatie: www.fortnapoleon.be