AIDA Nederland

Write Now

Wat is Write Now?
De oorlog om Kosovo is voorbij. Met de komst van KFOR breekt een gewapende vrede aan. Maar de onrust op de Balkan blijft. De effecten van de politieke en culturele kaalslag zullen nog lang tastbaar zijn. Gedurende de oorlog zelf heeft een groep mensen een dertigtal schrijvers uit de Balkan gevraagd om hun mening op papier te zetten. Op die manier kunnen wij hun mening horen, en kunnen zij hun werk voortzetten.
Daarom willen we u vragen bij te dragen aan de campagne WriteNow, tot steun aan schrijvers en intellectuelen in Kosovo, Servië, Montenegro, Vojvodina, Macedonië en Albanie: de landen en provincies die direct bij dit conflict betrokken zijn.

Sinds de val van Joegoslavië in 1991 is het intellectuele en culturele klimaat daar verziekt door nationalisme en oorlog. Veel schrijvers kozen partij voor de macht. Anderen gaven de voorkeur aan een vertrek naar het buitenland. WriteNow richt zich op de enkelingen die in de regio zijn gebleven zonder hun gezonde verstand te verliezen: schrijvers die werk van niveau blijven publiceren, onafhankelijk van oorlogsretoriek en etnisch racisme. Hun positie is weinig comfortabel. Van een literaire omgeving met uitgevers, universiteit, kranten en tijdschriften is nauwelijks sprake. De publieke opinie is vijandig, de staat repressief of juist machteloos. En het schrijven zelf komt pas na de zorg om veiligheid, geld, voedsel en onderdak; na het bij elkaar rapen van de concentratie. Toch spelen juist deze schrijvers een cruciale rol in de poging na de oorlog een cultureel klimaat te scheppen dat niet vergeven is van leugenachtigheid, kitsch en kwaadsprekerij. En daarvoor is contact met de buitenwereld essentieel. Om te voorkomen dat de nieuwe staten op de Balkan wegzakken in een provincialisme dat niet strookt met de hoogwaardige, erudiete en ironische cultuur van de jaren zeventig en tachtig is het nu belangrijk om te publiceren in het buitenland, om vrij te kunnen reizen, om in gesprek te raken met schrijvers van buiten.

Na de eerste schok hebben veel Nederlandse schrijvers zich in de discussie gestort over de oorlog, en over de eigen positie tegenover een dergelijke militaire, politieke en morele crisis. Sommigen namen onmiddellijk deel aan de polemiek; anderen hielden het nu bij lezen en kijken, en kiezen zelf het moment voor een literair antwoord. WriteNow zou de volgende stap kunnen zijn in deze betrokkenheid. Als initiatiefnemers hebben wij in de afgelopen weken via onze contacten in de regio een eerste lijst samengesteld van schrijvers die op grond van hun werk en stellingname ondersteuning verdienen. De uiteengeslagen intelligentsia uit Pristina, maar ook de enkelingen uit Belgrado die niet aan zelfbeklag en blikvernauwing lijden, de schrijvers in Skopje die zich verzetten tegen de dreigende tweedeling, de Albanezen die zich door de kaalslag niet laten ontmoedigen. Aan hen vragen wij zich te introduceren bij het Nederlandse publiek door een kort essay te schrijven over de rol van de schrijver in deze oorlog. Deze essays worden hier vertaald en gepubliceerd in kranten of weekbladen. Vervolgens vragen wij hen welke steun ze nodig hebben: verdere publikatiemogelijkheden, werkbeurzen, computers, internetverbindingen, uitnodigingen voor lezingen etc. Die steun proberen wij hen aan te bieden, en daarvoor doen wij een beroep op u en de andere schrijvers in Nederland.

WriteNow maakt gebruik van het uitgebreide netwerk aan contacten in de regio van het Fonds voor Midden- en Oost-Europese Boekprojekten (CEEBP) en Press Now, de campagne tot steun aan onafhankelijke media in de Balkan. De steun die we van u vragen is uiteenlopend. Geld, natuurlijk: u kunt een bijdrage storten op 5965559 van AIDA (organisatie die steun verleent aan vervolgde kunstenaars), o.v.v. WriteNow. Maar u kunt ook kiezen voor andere mogelijkheden: te corresponderen met de schrijvers daar, hen hier te ontvangen of zelf daarheen te reizen, mogelijkheden te scheppen voor vertaling en publikatie van hun werk.

Wij hopen van u te horen op welke manier u kunt bijdragen!

In september hopen wij tot actie over te gaan.

Met de meeste hoogachting,

Herman Divendal, AIDA
Zoran Djukanovic, Press Now
Christiane Hardy, Em. Querido’s Uitgeverij
May-Britt Jansen, CEEBP
Chris Keulemans, voormalig directeur van De Balie
Sophie Leferink, CEEBP
Albana Shala, Press Now

De schrijvers:
Lindita Ahmeti*Mimoza Ahmeti*Lindita Aliu*Eqrem Basha*Naime Beqiraj*Flora Brovina*Koco Danaj* Filip David*Teki Dervishi*Ervin Hatibi*Igor Isakovski*Radomir Konstantinovic*Mufail Limani*Shkelzen Maliqi*Besnik Mustafaj*Ramadan Mysliu*Veli Karahoda*Fatos Kongoli*Kim Mehmeti*Teofil Pancic*Vasa Pavkovic*Mensur Raifi*Mihajlo Rendzov*Sulejman Rushiti*Biljana Srbljanovic*Lazer Stani*Fatmir Sulejmani*Kasem Trebeshina*Dragan Velikic*

Amsterdam, juli 1999

WRITENOW
VAN OSTADESTRAAT 49A
1072 SN AMSTERDAM
TEL: +31 20 6713786
FAX:+31 20 6732306
POSTBANK: 5965559