AIDA Nederland

Openingstoespraak bij de tentoonstelling 'Bouwstenen voor een landschap' van Wava Roestamova.

vrijdag 30 oktober 2009
Akantes, Nieuwe Herengracht 95, Amsterdam

Door Ilonka Verdurmen

“Kunst is alles voor ons, water, voedsel, lucht.” “De hartslag van het leven ziet u terug in onze schilderijen.” Vertelt Rasim Huseynov in een film over zijn vrouw en hem, die te zien is op de site van exponto magazine.

De twee kinderen exposeerden samen met hun grootvader, die ook kunstenaar is, in Bakoe. Vader Rasim Huseynov en moeder Wava Roestamova ontmoetten elkaar op de kunstakademie in Bakoe, in Azerbeijdzjan.
Sinds 1999 wonen ze in Nederland en exposeerden hun werk op meer dan 100 verschillende tentoonstellingen.
Het werk van Wava Roestamova bevindt zich bij verzamelaars in Nederland, Turkije, Frankrijk en Amerika.

Op deze tentoonstelling kunt u ruim 30 schilderijen bekijken die Wava schilderde in de afgelopen tien jaar.
Deze week ben ik hier naar toegegaan om haar werk wat beter te leren kennen en heb ik Wava gevraagd mij iets meer te vertellen over haar werkwijze.

Ik kan u het volgende vertellen:
1. Bijna niemand op haar schilderijen heeft voeten.
“Ze vliegen,” zegt Wava “ze staan niet op de harde grond van de aarde. Als kunstenares creeer ik mijn eigen wereld vanuit mijn fantasie. Wat ik in mijn hoofd heb, geef ik gestalte op het doek. Net als bij schoonmaken, moet je geen hoekje overslaan. Ik werk naar links, naar rechts, naar boven en naar beneden en zo ontstaat de compositie.”

2. Vele vrouwen en meisjes op haar schilderijen hebben opvallende, heel mooie ogen en twee gezichten.
Ze zijn zo geschilderd dat ze je zowel van voren als van opzij direct aan kijken. Voor Wava is het zien en het kijken heel belangrijk: “Ik leef altijd in twee werelden,” vertelde ze. “De wereld waar ik vandaan kom, Azerbeidzjan, en de wereld hier, in Nederland. Maar voor mij is er ook een onderscheid tussen de wereld van de kunst en de echte wereld. Ik kan niet naar de wereld kijken zonder mijn kunstenaarsoog. Ik zie altijd ook een andere wereld, de wereld die ik wil scheppen in mijn werk.”

3. Geweld, oorlog, leed.
In enkele van de schilderijen weerspiegelen zich herinneringen aan oorlog, geweld en ellende. Toch verandert dan niet meteen de kleur van het werk. In de zaal boven ziet u het schilderij Xogali 1992, met een draaikolk aan menselijke figuren, vrouwen en kinderen. Dit schilderij is wel somberder van kleur, maar andere schilderijen die trieste taferelen uitbeelden, zijn geschilderd in warme tinten. Ook de wereld van geweld kan dromen bevolken.

4. Azerbeidzjan heeft  een hele diepe, oude cultuur. Bakoe is het centrum van opera, ballet en muziek en tapijtweefkunst. Wava groeide op omringd door bergen, zee en de warme zon. Zij gebruikt in haar werk het koloriet van Azerbeidzjan, het rood, het geel, het goud (zie de lijsten), diep blauw en groen. Titels van haar schilderijen verraden het heimwee dat zij heeft: wachten op de Oosterse lente, Muziek van Azerbeidzjan, de Oude stad Bakoe. Verhalen en gedichten vormen ook bronnen van inspiratie: Granaatappelmoeder, Meisje met paarden.

5. De schilderijen dragen titels als Poëzie (3x), Gevoel (4x), Muziek (2x), Gezichten en Bloemen of alleen maar Bloemen. Deze woorden geven aan hoe we het beste naar haar werk kunnen kijken: intuïtief, met gevoel, met alle zintuigen.

6. In haar schilderijen is de natuur aanwezig in de vorm van vissen, vogels, bloemen, paarden en bomen. Er is nauwelijks ruimte voor een landschap, een stad, een huis of architectuur. Daarmee beperkt Wava haar figuren niet tot een herkenbare tijd en plaats. Ze zijn van altijd en van overal. De figuren vullen de ruimte met hun voetloze lichamen en kijken de toeschouwer aan met hun mooie ogen, soms van twee kanten tegelijk. Chagall, Kandinsky, Picasso en Dali zijn kunstenaars waar Wava zich mee verwant voelt. Hun werk leerde zij onder andere tijdens haar opleiding kennen – maar als kunstenaar zoekt zij natuurlijk vooral haar eigen beeldtaal en die zit in haar bloed – zegt ze – diep van binnen.

7. De tentoonstelling heet ‘Bouwstenen voor een landschap’.
Ik wil u graag uitnodigen met open ogen – en liefst van twee of meer kanten, haar werk te gaan bekijken en in uw hoofd en vooral ook in uw hart, een landschap te bouwen met alle beelden die zij bij u oproept. Graag uw applaus voor Wava Roestamova.