Valeri Scherstjanoj
Deze Russisch/Duitse klankdichter werd in 1950 in Kazachstan geboren en groeide op in Krasnodar, in het zuiden van de hedendaagse Russische Federatie. Na zijn militaire dienst in het Russische leger (1969 – '71) studeerde Scherstjanoi Duitse Taal- en Letterkunde aan de Staatliche Universität te Krasnodar. In 1979 vertrok hij naar de DDR, waar hij vanaf 1981 in Oost-Berlijn woonde. In 1998 vestigde hij zich in München. Sinds 1985 bezit Scherstjanoi het Duitse Staatsburgerschap. Reeds als scholier gaf hij in 1968 zijn eerste poetische performances. Sindsdien verzorgde hij talloze optredens met eigen werk alsmede lezingen over de geschiedenis van het Russische Futurisme. Sinds de Val van de Muur was hij op vele internationale Poeziefestivals te horen, o.a. in Berlijn (Lange Nacht der Poesie 2001), München, Marseille, Lyon, Quebec, Geneve, Rome, Graz, Wenen, Maastricht, Bologna. In 1998 was hij te gast bij Poetry International Rotterdam. Valeri Scherstjanoi werkt sinds langere tijd samen met Jaap Blonk (NL) en Michael Lentz (BRD) – 'The vowel Triangle'. Sinds 1991 schrijft hij hoorspelen in opdracht van de Bayerische Rundfunk, Sender Freies Berlin en SWR. Ook werkt hij mee aan radio-en TV-programma's voor ZDF, WDR, ÖRB en arte. Bijvoorbeeld voor de BR in 2001 met 'Aus vollem Halse. Hommage an Wladimir Majakowski' met Wolfram DER Spyra in musica viva aan de computer. Voor de SFB trad hij op met 'Parlament mit Maschinen' met Jeremy Clarke aan de computer.
Publikaties (selectie):
Das russische Abc – scribentisch, Gertraud Scholz Verlag, Obermichelbach 1990
laut zeichnen – bilder hören, idem
lautLand – CD, idem
Tango mit Kühen. Anthologie der russischen Lautpoesie zu Beginn des 20.Jahrhunderts, Edition Selene, Wien, 1998
Lautkonzert – CD, Edition Schielein, Eurasburg 2001
Valeri Scherstjanoj (vert. Hans Boland)
Cursieve teksten vertaald vanuit het Russisch.
Overige teksten vertaald vanuit het Duits.
1.
daartussen
tussen hart & verstand
de stilte
en de stem en de tong
de naakte duivel
en de lichaamstalen de andere
altijd daar-
tussen russisch en duits
altijd daar
in mijn
klankland
tussen hart & verstand
daartussen
2.
nevelochtendlijk
klankrozig
dofochtendlijk
gloorsneekraaiig
schrijfploegslooft
soldanfanteriek
paulgrapjast
loopzoutzonnig
verbaazwingzwekkend
baazweeuwzwijmelend
lipzomerisch
bouwwerkzonnepittig
geloofboom
gedachtesprietje
wrangsleedoornig
a l l e r e m m e n l o s
1985
In dit gedicht gaat het om herinneringen aan m'n jeugd in een Russisch dorp en aan de twee jaar militaire dienst. ok om de vrijheid die ons in Rusland zo laat ten deel viel.
3.
tot het raadselachtig ik
'Mijn ik is te klein voor me'
Vladimir Majakovski
ik ben in het land geboren
dat nooit mijn vaderland was
ik ben in het land opgegroeid
dat er niet meer is
ik ging naar het land
dat er ook niet meer is
en de moedertaal van mijn moeder
is niet mijn moedertaal
4.
slagGavast
velimirs inktpot
hoog inde hemel
omgekiept tja, krassen aan de hemel
v e r t e d e r e n d t e d e r e n d
op mijn schrijftafel
de mexikaanse borrel
HORNITOS
en 2030 scribenttekens
die mijn papiervlakten
doorstikken
en elk teken
speldeteken
toont
de pupil
maf-paf-maf-paf
en
klanken
wetenklanken
zienduithanden
grappengrap
dommenrap
rap gesnapt
bottelroos
rozendroom
loosproza
rapmisstappen
niet te vatten
sprak en schrap
mauw en wow
sluimerstront
zienersparren
potverdikke
koopboodschappen
van de tijd
met de beesten
2001
5.
in het werkkamp van de Kazachse woestijn
heb ik het licht van de wereld aanschouwd
in de purperrode brij van de politiek
werd ik meegekookt
in het moeras mijner gedachten
trek ik verder
en blijf in jou
ben je er nog,
RUSLAND?
2001
6.
verfrissend voor de keel / Rachat lukum
rahat lukum ku lukumku
rahat lukum
rrr,,,
hhh,
ch ch ch
rcham chlam rakatt
kum
muluch mumm charat
ratach rahat charat
ratach rahat lukum
mumm klummm
charam chu
luhu mhu chatAm
lacham
allaham
rachalamchu
tarach chu hu chu hu
mrachat kluchut
mululuhutu rugubu
charam muchum chormam churhu
chlamrchum
racha hulum
rachat lukum mukul tacher hatar mukul
kumlu thaar rahatr lukuuu
tachara tumchu lukuuu mhummm
mhumm mhumm
chamtaramham marachatcha
racharlukummkghu
gkhu kchu
hu chu
Rahat lukum is een oorspronkelijk uit het Oosten komende, ook in Rusland geliefde zoetigheid. 'Rahat' betekent in het Turks en Arabisch 'De verfrissing', 'hulkum' de keel.
7.
Knrst knrst oe!
Knrpt knrpt joe!
Klnk
Zwft zwft i!
Grs grs ie!
Krn
Lw lw a!
Tsjrp tsjrp o!
Lbg
Hmn hmn e!
Jnk jnk jo!
Rst
Snkt snkt ja!
Rnk rnk je!
Plnst
Trp trp jeh!
Flst flst ie!
Grns
Krst krst ja!
Stm stm o!
Kwnk
Rtl rtl hm!
Blf blf ej!
Dcht
8.
ik
ben ont-
rijmd
de muziek van het woord
van één enkel scribent-
teken
de grappige muziek
komieke muzIEken
sok clich uitr
sneweschop
driet goot
rm rm rm
uitsmieden
op wie
duid
ische izeren
kofor forksi
en in welke taal
stotterend
de klanken wegpersend
snoekitib a-la
klopsnik voor glaansj
zoei zik zoen zoef zib
de tong
ontknoopt
de kerkpleinen sidderen
in het galmen der klokken
klojokKEF KEF KEF …
dichtlangslippen regenboel
vettig mestig
sjampaloo
bachieter
boelkoer balli
bachieter
boelkoer balli
tsj tsj tsj tsj
clublob bachieter balli
clublob bachieter balli
tsj tsj tsj tsj
puurder zweefpuurder balli
balakoer: bll trll
snacht snacht snacht
drietgoot: rm rm rm
uitsmeedt: rm rm rm
vOssenzou
dOfferzou
tsjle tsjle tsjle tsjle
bachieter boelkoer balli
bachieter boel koer balli
waakiesjtsji roemkoel Ali?
nidwini rorkli sAwi?
tsjibbitti zoerkwoel rAsu
tilimbim zwoe-chmoe
wilderil s ss
nurookvat bchwoe
waakietsji roemkoel ali
bachieter boell koer alli …
van zulke gesprekken
word je grijs
schemerlingig
klemtantes
en in de hersen-
loze straten
de verkopers valt het zwaar
hun gesprongen gummi-
monden
open te scheuren
voor de
de laatste druppels
der beleefdheden
beledigend ist wel
eigenlijk …
bachieter boelkoezr balli
bachieter boelkoer balli
clublob bachieter balli
clublob bachieter balli
9.
de herfstige winden
als de
de hartewending
hier her sc-p hier arch oer ch
scherp star hi
schakelgeest geestscht
scherf
herfst
schakelherfst slaapbrengt helderst
schakel herfstig zoetig goud erig
p p p p
herfstelderst
hier scherp erplha
ha! hiërar chitecturen als zins-
strukturen
her
scherp
herfst
her – pst! Aria-b
bred
borrelt & rommelt
h e r f s u i t d a n s
s c h e r p s u i s t
h e r f s t u i t
na de storm blijven de druppels
de druppels door-
boren
de stenen
e i e u e
e i e u e
e i e u e
e i e u e…
h e r i n n e r i n g e n
de teksten sidderen, de teksten bliksemen
w e s t i a l i t e i t e n !
stop waan
o jé waan
O, IVAN!
naïef ivan ojé owaan…
w d e woede ha wiede wied wda ied
en glimmen
gn gh n gn ghn hm …
hm?
r
re
rem
remm
remmi
remmin
remming
remminge
remmingen
remminge
remming
remmin
remmi
remm
rem
re
r
wda!!! r e m m i n g e n
agnus ogan ohen ogien ugnis …
verhelderde herfst
slaap bescherm breng
herschermtember herfstgevang
verdierlijk herfstig
gebang herfstscherm
kaud bloedig
bloed gelaten
lustig geldig
wellust hartstocht
even edel
zielszucht
bejuub bemin
moed be slechts moed voor nieuwe viesheden
oervermoedens staan stram
waf!
woef!!
giet bevroed riki er tijds
toon beto
leliënpoeder
lie-asss vervliegdampt
broertooi oren bei and
dartele klims kwijnigen
sbraak roetst
en na 1917 zijn er weer 2000 jaar & een kleine eeuwigheid voorbij
in de gekkentuin van de nieuwe duitse paradijslanden
bloeien de zeldzame bloemen!
be punt w punt
(lees: w. lees: b.)
en verder niet wenden – te veel gewend
dergelijke
deerlijk
dergelijke
deerlijk
zoals in het russische boek gelezen:
wit staat voor god
blauw voor de tsaren
rood blijft voor het volk
