De Gevleugelde fiets

Educatief programma voor de basisschool
Geschikt voor de bovenbouw
Duur: 4 klokuren

In sommige landen mogen kunstenaars en schrijvers niet zomaar maken wat ze zelf mooi en belangrijk vinden. Wat betekent het voor een kunstenaar om niet te mogen schilderen en weg te moeten vluchten naar een ander land? In een animatiefilmpje zien leerlingen een kunstenaar aan het werk in een ver land, waar hij niet meer mag maken waar hij wil en moet vluchten. Gelukkig krijgt hij in Nederland een fiets, waarop hij leert fietsen en zijn eigen weg kan gaan.  De fiets staat symbool voor vrijheid, een kans om opnieuw te starten.

Na het zien van de animatie gaan de leerlingen het schilderij van Gregory Koholet en het gedicht van Albana Shala bekijken en bespreken. Beide kunstenaars zijn gevlucht en hebben hun eigen interpretatie aan de fiets gegeven. Met deze informatie en de geziene beelden gaan de leerlingen een gedichtje schrijven en zelf een gevleugelde fiets maken.

Bekijk de Animatie.

Leerdoelen
De leerling kan:
•    actief participeren in de bespreking over de animatiefilm en het gedicht en daarbij de volgende punten op een eigen manier verwoorden:
- dat gevluchte kunstenaars in hun eigen land niet in veiligheid kunnen werken en leven.
- dat gevluchte kunstenaars naar een land vluchten waar het veilig is.
- dat zij daar opnieuw moeten beginnen met hun leven en werk.
- dat de gevluchte kunstenaars met hulp weer aan het werk kunnen en zich veilig voelen.
- dat er verhalen schuilen achter het werk van de gevluchte kunstenaars.
•    Nadenken over de betekenis van de eigen fiets en deze in een elfje verwoorden.
•    Zich inleven in een gevluchte kunstenaar en dit in een elfje verwoorden.
•    Met bestaande afvalmaterialen een nieuwe vorm (fiets) creëren.
•    Met verschillende afvalmaterialen een stevig en compleet object maken.
•    De vleugels op een stevige manier aan de fiets bevestigen en het object kan hangen.
•    Mondeling reflecteren op de les.

Benodigdheden
- groot lokaal   
- poster formaat van samengevoegd kunstwerk en gedicht                   
- animatiefilm Ik heb geleerd van een fiets te houden   
- beamer scherm/tv    
- lesbrief voor de elfjes
- blauw doek of blauw geschilderde achtergrond
- digitale fotocamera (optioneel)

- afvalmateriaal (wc-rolletjes, eierdozen. tijdschriften, flesjes, dopjes, touw, melkpakken etc.)
- lijm (pistolen?)
- plakband
- scharen
- nietmachine
- naald en draad
- verzin nog meer manieren om afvalmateriaal met elkaar te verbinden

Product
Per leerling:
- een zelfgemaakte fiets van afvalmateriaal, met vleugels waarop de elfjes staan.

Lesopzet
1. Animatie
De les begint met een korte animatiefilm over de gevluchte kunstenaar en het bekijken van een poster waarop een gedicht en schilderij staan afgebeeld.
2. Gesprek
Na de film volgt er een interactief gesprek tussen de docent en de leerlingen over de film, de poster en het thema gevluchte kunstenaar.
3. Dichten
Naar aanleiding van het gesprek schrijven de leerlingen twee gedichtjes (elfjes) op vleugels van doorzichtige folie. Het ene gedichtje gaat over hun eigen fiets en het andere over de fiets van de gevluchte kunstenaar.
4. Maken
Vervolgens kiezen de leerlingen materiaal dat is verzameld in een koffertje. Hiervan maken zij een eigen fantasie fiets, waaraan ze de vleugels bevestigen.
5. Reflectie
Tot slot volgt er een reflectie waarin de leerlingen vertellen over hun gemaakte werk en hoe ze het thema erin hebben verwerkt.

De Gevleugelde fiets is ontwikkeld door Liesanne Bosman en Meldrid Ibrahim.