AIDA Nederland

Herman Divendal
April 2004

In 2003 heeft AIDA niet anders dan in andere jaren ongevraagd en gevraagd adviezen verstrekt, bemiddeld, introductiegesprekken gevoerd met 'nieuwkomers' op het gebied van de kunst- en cultuurbeoefening van vervolgde en gevluchte kunstenaars en het culturele gedachtegoed dat zij vertegenwoordigen.
AIDA heeft het afgelopen jaar relatief minder tijd hoeven te besteden aan wat zij het "vaste kantoorwerk" pleegt te noemen, zoals intakegesprekken met recente vluchtelingkunstenaars, introductie van nieuwkomers in de mores en sores van de Nederlandse culturele instellingen, en het op de juiste plaats afstemmen van het kunstaanbod van deze gevluchte kunstenaars.
AIDA kon het jaar 2003 daardoor met name benutten om haar deskundigheid meer zichtbaar te maken in de programma's, waarin op een directe manier ervaren kan worden hoe vruchtbaar en waardevol het mengen van verschillende culturen en het vermengen van verschillende kunstdisciplines kan zijn.
De middelen waar AIDA over beschikt zijn uitermate gering, voor de programma's werd ook in 2003 vooral financiering gevonden bij de deelnemende organisaties en instellingen, dan wel door middel van gerichte projectsubsidie.
Hieronder volgt een overzicht van de verschillende werkzaamheden in het afgelopen jaar.

De individuele kunstenaar

· In 2003 heeft AIDA gesprekken gevoerd met 25 nieuwe vluchtelingen / kunstenaars. Deze intakegesprekken hebben betrekking op het afgebroken kunstenaarschap in het land van herkomst, de vervolgingsproblematiek voor zover deze betrekking heeft gehad op de beroepsuitoefening als kunstenaar, de verschillen en overeenkomsten met betrekking tot het beroep kunstenaar tussen het werkveld in het land van herkomst en Nederland, de percepties van de kunstenaar over zijn artistiek product en de mogelijkheden in de nieuwe situatie, Nederland. Op basis van dit gesprek wordt met de kunstenaar een planning opgemaakt, welke stappen de kunstenaar zelf zal moeten ondernemen om zich op zijn eigen niveau een plek te verwerven binnen het Nederlandse culturele veld. Daarin probeert AIDA de kunstenaar met raad, en waar mogelijk: met daad, bij te staan. Met betrekking tot de asielprocedure zelf neemt AIDA het standpunt in, dat dit het werk is van de advocaat van de kunstenaar, wat niet wegneemt dat AIDA in voorkomende gevallen op grond van de opgebouwde expertise de kunstenaar helderheid biedt over de loop van de procedure zelf, maar meer nog: ondersteunend werk levert aan de advocaten met betrekking tot doelgerichte informatie over de voor advocaten zo vreemde culturen en de problematiek in de wereld, wanneer regimes de kunstbeoefening onder druk zetten of vernietigen.
· De contacten met kunstenaars blijven niet bij deze intake en eerste stappen. In 2003 heeft AIDA met zeker 150 buitenlandse kunstenaars, die inmiddels tot het netwerk van AIDA behoren contact gehad. AIDA verleende hen steun bij hun presentatie naar Nederlandse kunstinstellingen en naar hun nieuwe publieksgroepen, maakte hen wegwijs in het ondernemerschap als kunstenaar, informeerde over de mogelijkheden van de subsidieregelingen, bemiddelde bij het realiseren van tentoonstellingen, en assisteerde in een enkel geval bij het realiseren van autonome producties.

Met betrekking tot de verblijfsvergunning van de individuele kunstenaar

· In 2003 hebben drie kunstenaars een verblijfsvergunning gekregen op grond van een wezenlijk Nederlands cultureel belang, nadat hun politieke asielaanvraag was afgewezen. In deze gevallen heeft AIDA enkele jaren lang een bemiddelende rol gespeeld tussen de kunstenaar en de Ministeries van OcenW en Justitie (Vreemdelingenzaken). De belangrijkste taak ten opzichte van de overheid was een informatieve, deels over de kwaliteit van het specifieke kunstenaarschap van de asielvrager, deels over opvattingen, percepties en verschillen in denken ten aanzien van de cultuur in het land van herkomst ten opzichte van die in Nederland. Bij de Iraniër Moaddab Miralaei kon AIDA achtergrondinformatie verstrekken over de aard en positie van het literaire tijdschrift waaraan hij was verbonden, "Gardoun". AIDA informeerde over het verbod op dit blad en de vervolgingspolitiek van het Iraanse regime ten aanzien van kunstenaars – en schrijvers in het bijzonder. In januari 2003 kreeg Miralaei alsnog een status als politiek vluchteling. De ZuidAfrikaanse danseres en docente Elizabeth Thandi Vilakazi kreeg in juni 2003 na vijf jaar haar verblijfsvergunning.
· In woord en daad (tentoonstellingen) heeft AIDA de schilder Pelo Lemba (Congo), Phadi Mubda (Syrië), en Coco Verwenda (Congo) gesteund hun kunstenaarschap voor het voetlicht te brengen. Totdat zij een definitieve negatieve beslissing hebben gekregen en Nederland hebben verlaten.
· In 2003 heeft AIDA samen met PEN Nederland en Stichting Dunya actie gevoerd voor drie dichters uit Irak, Al Galidi, Ali Albazzaz, en Mowahk Al Sawad. Het belangrijkste aspect van deze actie was: de kunstenaars waar mogelijk een podium verschaffen, zodat het Nederlands publiek kennis kon nemen van hun schrijverschap. Deze jonge generatie schrijvers uit Irak heeft zich thans een plaats verworven binnen de Nederlandse literaire wereld. Zij zijn gevierde gasten bij programma's als Winternachten en Nacht van de Poëzie, hebben een vaste Nederlandse uitgever. Toch moeten zij volgens de beslissingen op hun asielaanvragen Nederland verlaten. Dit is nog niet gebeurd vanwege de beroepsprocedures die nog lopen.
· AIDA heeft, tenslotte, een aantal keer bemiddeld, dan wel zelf uitnodigingen verstrekt voor kunstenaars-onder-druk, die in andere landen wonen, om in Nederland een tijdlang te werken of te exposeren. Op voorspraak van AIDA heeft de schrijver Faraj Bayrakdar (Syrië) een gastverblijf gekregen in Nederland voor de duur van één jaar. Op verzoek van in Nederland wonende Iraniërs heeft AIDA bemiddeld voor de in Oostenrijk wonende Iraanse beeldend kunstenaar Bahram Alivandi. AIDA heeft de mogelijkheid onderzocht voor een tentoonstelling in Nederland van zijn voor Iraniërs onbetwist hoogstaand werk. Op verzoek van ex-Joegoslaven in Nederland heeft AIDA een journalist van het weekblad "Vreme" (Servië) uitgenodigd voor het houden van workshops en bijeenkomsten met Nederlandse journalisten. In november 2003 heeft AIDA de Iraanse fotografe Parisa Damandan te gast gehad. Zij heeft een tentoonstelling "Women Unveiled" met door haar geselecteerde foto's uit haar "Isfahan Collectie" geopend. Zij heeft een lezing met workshops gegeven over "Heritage of culture by photography". In 2003 verkreeg zij financiering door het Prins Claus Fonds om bij Al Saqi Book Publishers (London) een boek uit te geven over "Portraitphotography in Iran". In december heeft het Fotomuseum Nederland (Rotterdam) besloten om met Parisa Damandan in 2007 of 2008 met een overzichtstentoonstelling over "Fotografie in Iran" samen te stellen.
· Recent in Nederland gekomen beeldende kunstenaars zijn het meest gebaat bij het uit de anonimiteit treden door middel van presentatie van hun werk. Juist in de beginperiode van hun verblijf in Nederland is dit gelijktijdig de kwetsbare kant, voor met name de podiumkunstenaars en beeldende kunstenaars. Voor schrijvers is er het Fonds voor de Letteren, waar de coördinator van AIDA intercultureel beleidsadviseur is. Voor journalisten bestaat de vereniging On File, waar AIDA vooral ondersteunend werk verricht voor de maandelijkse programma's, die On File maandelijks organiseert voor haar leden in het Parool Theater. In 2003 heeft AIDA ongeveer 25 keer bemiddeld bij organisaties, galeries en instellingen om te exposeren. AIDA gaf extra ondersteuning aan deze kunstenaars door in deze periode een portret (in woord en beeld) van de kunstenaar op de AIDA-website te plaatsen. In 2003 waren dit de kunstenaars Dragan Despotovic, Pelo Lemba, Persheng Warzendegan en Gregory Kohelet.
· Voor enkele kunstenaars werd de mogelijkheid gevonden om tijdelijk in een atelier op Nederlandse bodem te kunnen werken en exposeren, omdat deze kunstenaars noch beschikten over artistiek werk uit hun verleden, noch over de middelen om dit te maken. Een voorbeeld in 2003 is de schilder en beeldhouwer Dragan Despotovic. Hij kon een maand in het atelier werken (en exposeren) in het beeldenpark 'T Ulenest – Tijnje Friesland.

Hoofdprobleem voor de individuele kunstenaar

Het belangrijke probleem voor de in Nederland beginnende niet-westerse kunstenaar is de toegankelijkheid van voor de kunstenaar relevante informatie. AIDA heeft in de zomer van 2003 besloten om een begin te maken met het vervaardigen van een "Handboek voor Beeldende Kunstenaars", analoog aan het succesvolle "Handboek voor schrijvers", dat enige jaren geleden werd gepubliceerd.
Het ligt in de bedoeling om dit Handboek volgens dezelfde werkwijze via het reguliere circuit te laten produceren en distribueren. Lukte het AIDA om het "Handboek voor Schrijvers" te laten uitkomen bij het Fonds voor de Letteren en Stichting Schrijven (2001), voor het "Handboek voor beeldende kunstenaars" wordt contact gelegd met de bonden of vakorganisaties in de beeldende kunsten.
Om de relevante informatie in kaart te brengen vond AIDA in 2003 twee vrijwilligers bereid om de research te doen en een concept op te stellen.
AIDA kreeg in december 2003 door het programma "Cultuur op Drift" in Leiden een eerste mogelijkheid om door middel van een ontmoeting tussen 30 Nederlandse en 30 gevluchte kunstenaars ("Het Onderhoud") haar ideeën op dit punt in praktijk te brengen.

Nederlandse kunstenaars met betrekking tot kunst en cultuur in de wereld

Een gevluchte kunstenaar wil zich in het nieuwe land vestigen. Anderzijds wil deze kunstenaar alle mogelijkheid openhouden om terug te gaan naar hun land. Dit gegeven stelt de gevluchte kunstenaar voor een dubbele verantwoordelijkheid, die hieruit bestaat dat hij als kunstenaar wordt erkend, maar ook – als vluchteling – zich weet te presenteren als de culturele ambassadeur bij uitstek, die weet te verduidelijken welke rol de cultuur moet spelen tegen de vernietigingsdrift van de politieke machthebbers in de wereld. Een belangrijke rol is daarin weggelegd voor het Westen, aldus de vluchtelingkunstenaar. Het Westen neemt in zijn ogen als enige de vrijheid van meningsuiting als grondregel serieus. Deze grondregel impliceert voor hem niet alleen dat aan hem persoonlijk een vrijhaven wordt geboden, maar ook dat zijn collega's in Nederland open zouden staan voor het gedachtegoed waarvan hij een van de vertegenwoordigers is. Alleen dan is zijn ballingschap te dragen. AIDA helpt de gevluchte kunstenaar om deze rol te spelen en zelf vrijhavens voor anderen te bouwen. Hieronder volgen enkele voorbeelden die in 2003 hebben plaatsgevonden.
· AIDA heeft in juni 2003 met Latijns-Amerikaanse kunstenaars in Nederland een handtekeningenactie gevoerd om opheldering te vragen over het lot van de schoondochter van de Argentijnse dichter Juan Gelman, María Claudia Irureta Goyena en heeft een petitie hierover overhandigd aan leden van de Tweede Kamer.
· AIDA heeft de actie voor de vrijlating van 80 in Cuba gearresteerde schrijvers, journalisten en dissidenten gesteund. Deze actie was onder meer geïnitieerd door de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ).
· Van het begin van het uitbreken van de oorlog in Irak (maart 2003) organiseerde AIDA een podiumprogramma op de website: "Duizend bommen en granaten – Oproep tegen het vergeten". AIDA wist een groot aantal schrijvers te mobiliseren: Moki, Peter Pontiac, Jamal Heidar, Raied Jawad, Shahla Azizi, Ma'tam in Borgerhout (Woestijn 93), Chris Keulemans, Rotterdams Dagblad Dichters voor Vrede (Nesan Erdogan, Hester Knibbe, Wim Keursten, Jana Beranová, Rien Vroegindeweij, Mohammed Zakaria, Salah Hassan, jeRoen Naaktgeboren, Cor de Back, Grigori Pasko, Hrvoje Senda, Manuel Kneepkens, Ger van Wijck, J.W. Oerlemans, Ali Albazzaz, Frans Vogel, Jantine Dijkstra, Joz Knoop, Lodewijk Ouwens, Ron Elshout, Herman Moscoviter, Edita Hasovic, Erman Doric, Hans Wap, Jan Oudenaarden, Mahjoub Benmoussa, Rijn Vogelaar, Youetta de Jager), Stephen Farrell, Nuno Salihbegovic, Farhad Faroutarian, Ziba Karbasi, Roshanak Bigonah, Javad Mojabi, Sherko Bekas, Johanna Kruit, Simon Mol, Milla van der Have, Martin S. Past, Ramon Haniotis, Tais Lintz Cataclysm, Ibrahim Selman, Michael Moore, Ed Hollants, Rutger van der Hoeven, Michael Ignatieff, Eduardo Galeano, Rock the Vote (Lenny Kravitz), Kanan Makiya, Eildert Mulder, Rajab Mohamedin, Sanar Yurdatapan, Sylvia Hubers, Cartoonists Rights Network, Fakhria Saleh/Saleh Hussain.
· Een groot aantal bijdragen werd gelijktijdig in het Farsi gepubliceerd op de indrukwekkende Iraanse website www.iran-chabar.de in ballingschap van Khosrow Bagherpour.
· In 2003 kwam het belangrijke project van de fotograaf Ad van Denderen uit, de tentoonstelling en catalogus "Go noGo". In de afgelopen twaalf jaar fotografeerde hij migranten en vluchtelingen die onderweg waren naar het rijke westen. Tijdens het fotograferen kon hij deze vluchtelingen niet interviewen, noch achtergrondinformatie over hun beweegredenen om te vluchten, noodzakelijke informatie voor met name zijn catalogus. Voor deze research heeft Ad van Denderen gebruik gemaakt van de op het kantoor van AIDA voorhanden informatie.
· Tijdens het documentaire filmfestival van de IDFA in december 2003 kwam de bioscoopdocumentaire "Tegen het vergeten" uit, geregisseerd door de filmmaakster Tamara Miranda. Voor de research van haar film heeft zij talloze gesprekken gevoerd met AIDA over de rol van buitenlandse kunstenars. AIDA bracht haar bovendien in contact met veel individuele kunstenaars. Eén van deze kunstenaars, de Iraakse schilder en dichter Ali Rashid Moussawi heeft een prominente rol in haar film gekregen.
· In 2003 is één van de acteurs van theatergezelschap 't Barre Land (Utrecht) gestart met de voorbereidingen van een theaterproductie die in september 2004 in première zal gaan. Deze voorstelling zal over "De reis van de vlucht" zelf gaan. Voor zijn research heeft de acteur een reeks gesprekken gevoerd met IDA en met een aantal kunstenaars met wie AIDA de acteur in contact heeft gebracht.
· Een laatste voorbeeld moge het door de Anti-War-Action Foundation (AWA) opgezette project "Refugees of Planeth Earth" zijn. De AWA is voortgekomen uit de ex-Joegoslavische ballingen ter ondersteuning van vredesgroepen, culturele organisaties en onafhankelijke media ten tijde van de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het project "Refugees of Planeth Earth" is een cultureel divers project par excellence. Groningse en Amsterdamse musici uit Nederland, Ghana, Servië, Rusland en Armenië komen in de muziekstudio te Metslawier (Friesland) bijeen om samen met Gospel zangers en zangeressen uit Nederland, de Verenigde Staten, Suriname, Brits Guyana en Indonesië een nieuwe muziekstijl te creëren vanuit een vermenging van Jazz, Traditioneel Afrikaanse muziek, Punk, Hard Rock, Ska, Blues en Reggae. Het resultaat van dit experiment zal beluisterd kunnen worden via een CD. De AWA-Foundation houdt sinds 2003 kantoor binnen de burelen van AIDA. Daarnaast heeft AIDA morele en logistieke ondersteuning geleverd. In 2003 heeft het project 5000 euro subsidie gekregen bij de NCDO en bij schrijven van dit jaarverslag ontving de AWA-Foundation het bericht dat het Amsterdams Fonds voor de Kunst het project steunt met 15000 euro.

Bemiddeling in de kunsten voor andere organisaties

AIDA steekt veel tijd in het leggen en onderhouden van contacten met andere instellingen die de vluchtelingenkunstenaars kunnen bijstaan. Het doel daarbij is tweeledig. AIDA wil bereiken dat de buitenlanders zo snel mogelijk hun weg in de kunstwereld vinden en zich binnen dit reguliere circuit nestelen, niet als vluchteling-kunstenaar maar als kunstenaar. AIDA wil daarnaast expertise verlenen aan de kunstinstellingen opdat zij leren zich voor deze kunstenaars open te stellen en hun (westerse, of Europese) ideeën over kunst te relativeren in het licht van de vaak zo geheel andere uitdrukkingsvormen die de vluchtelingen aandragen. Kunstorganisaties, maar ook niet-culturele instellingen zoeken op hun beurt deze expertise van AIDA.
AIDA heeft bemiddeld voor zeer diverse projecten van zeer diverse instellingen.
De lijst over 2003 ziet er als volgt uit:
· AIDA hielp mee aan de voorbereidingen van een Zaans Cultureel Festival. Na eerste besprekingen participeerde één van de 'AIDA-kunstenaars' op grond van zijn deskundigheid aan de voorbereidingen en organisatie van het Festival.
· In januari 2003 opende AIDA de tentoonstelling "Beyond Borders" in Groningen, een beeldend kunstproject in het Kunstcentrum Groningen. AIDA hield deze dag spreekuur voor zes (aan de tentoonstelling deelnemende) gevluchte kunstenaars om te adviseren over hun artistieke beroepspraktijk.
· AIDA leverde als medelid van de Max Wagener Stichting expertise voor de randprogrammering van "Paradise Lost II", dat in 2004 zal plaatsvinden.
· AIDA heeft in maart 2003 bemiddeld in een conflict tussen een theatergroep van buitenlandse theatermakers en een theater/kunstcentrum, vanwege mispercepties van elkaar over de rol van een cultureel centrum en van theater inzake politiek en het publieke debat.
· In juni 2003 heeft AIDA in Haarlem een door het Mondiaal Centrum georganiseerde tentoonstelling van gevluchte kunstenaars geopend.
· Als beleidsadviseur Intercultureel heeft de coördinator van AIDA zijn met name programmatische deskundigheid ingezet voor alle publieksprogamma's, die door het Fonds voor de Letteren werden georganiseerd. Het betrof optredens van schrijvers in Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen. Het belangrijkste programma was "Interculturele Literatuur", in september 2003 (Balie, Amsterdam). Deze avond werden de introductiecahiers van buitenlandse schrijvers voor Nederlandse uitgevers uitgereikt.
· De organisatoren van de dag Women Global Network vonden bij gebrek aan ruimte tijdelijk kantoor binnen de burelen van AIDA (januari-mei 2003).
· In april 2003 hielp AIDA Cosmic Theater (Amsterdam) aan kunstenaars voor een door Cosmic te organiseren festival
· In mei 2003 hielp AIDA een galerie in Rijswijk aan kunstenaars voor een tentoonstelling "Nederland door buitenlandse ogen".
· In oktober 2003 organiseerde AIDA voor de Stichting Pharos (Utrecht) vanwege haar tienjarig bestaan een cultureel dagprogramma met de beeldend kunstenaars Aras Kareem (Koerdistan/Irak), Rasim Huseinov en Wava Roestamova (Azerbeidzjan), de musici Nenad Banda (ex-Joegoslavië) en Karim Eharruyen (Marokko), de schrijver Marywan Kani (Koerdistan/Irak), en de door AIDA co-geproduceerde film "In Holland staat een huis ja ja…." (een film van vijf filmmakers (uit China, Georgië, Iran, Angola, en ex-Joegoslavië).
· In 2003 kwam het boek "Een brief van jou, wel duizend brieven" van Amnesty International bij uitgeverij De Geus (Breda) uit met onder meer bijdragen van door AIDA aangeboden teksten van schrijvers.
· In juli 2003 vroeg een student Technische Bedrijfskunde informatie over de infrastructuur in Tsjetsjenië. AIDA bracht haar in contact met de juiste personen.
· AIDA bemiddelde in het jaar 2003 voor het project "Cactusbloem", een theaterproject dat in 2004 in Bagdad en Babylon (Irak) zal gaan plaatsvinden (Dit project wordt thans – maart en april 2004 – uitgevoerd.

Educatie

De AIDA-kunstenaars brengen een andere expertise van kunst en cultuur in. Deze vermengt zich met bestaande kunst(educatieve) concepten en westerse methodes. Verschillen worden zichtbaar in onder andere het ambacht, de stijl, de context, de kwaliteit, de persoonlijke smaak. AIDA heeft hier in het verleden bij door haar opgezette projecten uitgebreid over gerapporteerd, zoals recent de verslaglegging over muziek en literatuur op grond van door AIDA georganiseerde concerten. Op grond van de kennis in huis, het netwerk aan contacten met kunstenaars en instellingen kan en wil AIDA voor de toekomst zich bezig gaan houden met educatieve activiteiten voor jongeren op scholen. AIDA meent dat op deze manier jongeren meer inzicht gegeven kan worden in andere culturen en daarmee ook in hun eigen cultuur. Het vreemde vertrouwd maken.
In 2003 zijn een paar voorzichtige stappen gezet:
· Begin 2003 vond met medewerking van AIDA in Voorschoten een project op basisscholen plaats, "Het geheim van Ivo", met onder meer de schrijfster Snezana Bukal. "Het geheim van Ivo" verwijst naar een van de in Nederland verschenen kinderboeken van deze schrijfster.
· In december 2003 vond op de Gerrit van der Veen Scholengemeenschap voor alle klassen een project plaats over vluchtelingen in Nederland, met medewerking van AIDA. Alle leerlingen van de school verdiepten zich aan de hand van een zelf gekozen voorbeeldpersoon over de vluchtproblematiek en over de situatie in het land van herkomst. Op grond van de goede samenwerking hebben de Gerrit van der veen Scholengemeenschap en AIDA besloten om pilot lespakketten te ontwikkelen, die vervolgens ingezet kunnen worden op middelbare scholen in de grote steden. Het eerste proefproject zal gemaakt worden vanuit Muziek, op basis van de opgedane expertise bij de door AIDA georganiseerde "Literaire Concerten" en "Concerten magie – Verhalen van Muziek".
· In november maakte de Stichting Bevordering Maatschappelijke Participatie (B.M.P.) gebruik van de expertise en het netwerk van AIDA. Deze Stichting B.M.P. wil in 2004 een theatervoorstelling maken waarin oudere vluchtelingen hun levensverhalen in beeld brengen. Dit project "De waarde van een steen" maakt deel uit van een landelijk project "Levensloop Oudere Vluchtelingen".
· In december 2003 voerde AIDA gesprekken met de British Council, ter voorbereiding van een expertmeeting in februari 2004, wanneer vakdeskundigen bij elkaar zullen komen om een draaiboek voor jeugdtheaterprojecten samen te stellen onder de titel "Hidden Stoeries in the Netherlands", met het doel om een dialoog tot stand te brengen tussen jongeren van diverse culturele achtergronden. British Council wil dit project in de toekomst gaan aanbieden op scholen voor tweetalig onderwijs.

Media

· Vanaf de dag van het omverhalen van het standbeeld van Saddam Hussein (Bagdad, 9 april 2003) leverde AIDA voor verschillende radio- en televisieprogramma's op hun verzoek Iraakse kunstenaars (onder meer voor: B&W, Twee Vandaag, Ikon, Netwerk, Nederlandse Moslim Omroep, VPRO-radio). Voor hun verslaggeving hebben radio en televisie een grote behoefte om naast de politici en deskundigen het gevoel over de gebeurtenissen te laten vertolken door kunstenaars, zonder dat zij deze kunstenaars en de specifieke deskundigheid en taalvaardigheid van hen te kennen.
· AIDA heeft op verzoek columns geschreven voor het tweemaandelijks tijdschrift "De Nieuwe" (Arti et Amicitiae, Amsterdam) en het kwartaalblad "Phaxx" van Stichting Pharos (Utrecht). De columns bevatten: kunstportretten van gevluchte kunstenaars, de problematiek van kunst en cultuur onder druk, de cultuurpolitiek van Nederland met betrekking tot niet-westerse kunsten, en met betrekking tot de vluchtproblematiek van kunstenaars die vanwege hun kunstbeoefening naar Nederland vluchtten. AIDA legde voor de schrijvende pers regelmatig contacten met specifieke kunstenaars die de journalisten, overigens om zeer uiteenlopende redenen, wensten te spreken of interviewen.
· De coördinator leverde een bijdrage voor het tweede deel van de reeks "Cultuur en Migratie in Nederland – Kunsten in beweging 1980 – 2000", dat zal verschijnen in mei 2004 onder redactie van Rosemarie Buikema en Maaike Meijer (uitgeverij Sdu, Amsterdam). Het essay gaat over "Balkan in de Lage Landen", de invloed van kunstenaars uit voormalig Joegoslavië op de Nederlandse cultuur.
· Het kantoor van AIDA werd regelmatig gebeld door studenten van Academies voor de Kunsten, of door leerlingen uit de tweede fase van het middelbaar onderwijs, voor informatie, welke de studenten nodig hebben voor de afronding van (meestal een deel van) hun studie. In toenemende mate werd de website van AIDA om deze reden bezocht. In 2003 nam het bezoek van onze website door Kennisnet enorm toegenomen.
· AIDA bood kantoor en expertise aan het project "Radio Rietfluit", dat research doet en radio-programma's maakt. In oktober 2002 hield Radio Rietfluit een 'fact-finding mission' in Afghanistan. Deze werd afgerond met een rapport voor de hulpverleningsorganisaties in Nederland, "The potential for Community Radio in Afghanistan". Daarnaast waren radio-programma's te beluisteren voor de VPRO en de IKON vanuit Pershewar (Pakistan) en Kabul (Afghanistan). In 2003 vond het voorbereidend werk plaats voor een soortgelijk project. Deze keer betrof het een onderzoek naar te ontwikkelen radio in Bagdad (Irak), de mogelijkheden van uitwisseling tussen Iraakse kunstenaars in Bagdad en hun collega's die in de Nederlandse diaspora verkeerden, en het maken van radio in samenwerking met Iraakse kunstenaars voor Nederlandse omroepen over de ontwikkelingen in hun land (Inmiddels heeft Radio Rietfluit in april 2004 twee weken Bagdad bezocht).

Door AIDA verzorgde Projecten en Programma's

Het multiculturele debat van de laatste twee jaar lijkt elke zinnige vraag over verschillende culturen terzijde te hebben geschoven. Nadenken over de verrijking van culturen lijkt een taboe geworden. Wanneer het debat daar toch nog over gaat, krijgen we onbruikbare indelingen en kunststromingen opgedrongen, zoals 'echte kunst', 'niet-westerse kunst' en 'vluchtelingenkunst'. AIDA probeert via projecten en programma's op een concrete manier te laten zien wat de buitenlandse kunstenaar te bieden heeft. Om het debat zo levendig mogelijk te houden probeert AIDA haar projecten en programma's te realiseren in samenwerking met de reguliere organisaties die kunst op het podium zetten. In 2003 heeft AIDA een buitengewoon divers aanbod gerealiseerd:
· In januari 2003 vond het door het LPA georganiseerde programma "Dieren en satiren" plaats". Gedurende het hele jaar 2003 werkte AIDA mee als lid van de kerngroep voor de algehele programmering van het literaire festival voor januari 2004, "Aan tafel". Binnen dit concept bereidde AIDA specifiek en in alle details het programma "Het Laatste Avondmaal der Schrijvers" voor in samenwerking met De Rode Hoed.
· Eind april 2003 vond in Amsterdam Zuid-Oost een weekendprogramma "Onbegrensde Ontmoeting" plaats, waarin de nieuwe media (internet, televisie) een prominente rol speelden. AIDA leverde de namen en gegevens van een aantal buitenlandse kunstenaars.
· In het voorjaar van 2003 hielp AIDA een vergelijkbare Duitse organisatie (Verein für Kultur und Migration) met de programmering van een festival dat in september 2003 in Mainz am Rhein zou plaatsvinden: "Türme Babylons". In de eerste week van dit festival hield AIDA samen met filmmaker Vuk Janic een workshop "Not to color the truth", waarin aan de orde kwamen: "Bridging reality to fiction, and fiction to truth; finding metaphors for researching realities; the individual versus the world; the Babylonian world of politics and the arts".
· In juni en september organiseerde AIDA samen met Stichting Multiplex (Haarlem) en Music World Series (Utrecht) concerten "Magie – Verhalen van Muziek". Het concept van dit project is een voortzetting van een serie concerten die AIDA in 2000 samen met Stichting Mosaigue Vivant (Eindhoven) had georganiseerd: "Literaire concerten – De reis". In de concerten van 2003 onderzoeken vier vertellers (uit Senegal, Rusland, Suriname en de Molukken) de relatie tussen muziek en magie. Op het podium werden zij begeleid door een groep van negen musici uit alle windstreken.
· AIDA organiseerde samen met de organisaties HIVOS (Den Haag) en Alternative View (Amsterdam) een debatreeks "Waar is Iran". In juni werd gedebatteerd met Iraanse jongeren in Nederland over de verwachtingen die zij hebben over de toekomst van Iran. Het tweede debat ging over de rol van de media in Nederland over Iran, en de media in Iran over de Wereld (september 2003). Het derde debat werd gevoerd tussen "Buitenlanders over Iran". Woordvoerders waren Afghaanse, Iraakse en Nederlandse deskundigen, die in debat gingen met de Iraanse deskundigen in het publiek.
· In november 2003 vond in Leiden het festival "Cultuur op Drift" plaats. AIDA leverde bijdragen voor drie programma-onderdelen. Het eerste programma betrof de tentoonstelling "Women Unveiled", samengesteld door Parisa Damandan. Het tweede programma was een talkshow. In deze talkshow "De Botsing" wisselden persoonlijke verhalen van kunstenaars en andere vluchtelingen af met een ronde tafelgesprek over de waardering en veroordeling van de niet-Europese culturen in Nederland. Dit gesprek ging over de tendens van verharding in de multiculturele samenleving en het gevaar van een 'wij en zij' gevoel, over de bedreiging van de westerse cultuur door de Islam, en over succes en falen van de multiculturele samenleving en de nagestreefde culturele diversiteit. AIDA leverde de personen die aanzaten aan deze rondetafel. Het derde en voor AIDA belangrijkste programma was "Het Onderhoud", een ontmoeting tussen dertig beeldende kunstenaars uit Leiden en dertig gevluchte kunstenaars, die verspreid over heel Nederland wonen. AIDA heeft deze bijeenkomst samen met de organisatie van Cultuur op Drift voorbereid en uitgevoerd. Via lezingen en uitwisseling werd gesproken over voor de kunstenaars relevante onderwerpen, als "Kunst en kwaliteit", "Amateurkunst versus professionele kunst", "Kunst en de markt". AIDA droeg alle buitenlandse deelnemers voor de dag bij en voerde met de organisatoren van Cultuur op Drift de regie.